فلسفه تطبیقی به عنوان یکی از مباحث بنیادین در مطالعات فلسفی معاصر، نیازمند بازخوانی انتقادی و رهایی از سرگردانی در تعاریف سنتی است. این پژوهش با نقد رویکرد مسلط «شباهت‌ها و تفاوت‌ها» در ایران، بر ضرورت گذر از روش‌های توصیفی به سوی رهیافت‌های تحلیلی-علی تأکید می‌ورزد. مسئله اصلی تحقیق، غلبه «اروپامحوری» بر مطالعات تطبیقی است که در آن سنت‌های فکری غیرغربی، از جمله اندیشه‌های اسلامی، اغلب در ذیل مفاهیم و بنیادهای غربی (مانند الهیات مسیحی در فلسفه دین) مورد مطالعه قرار می‌گیرند. نویسنده ضمن بازخوانی آرای متفکرانی چون پل ماسون اورسل، هانری کربن و توشیهیکو ایزوتسو، میان چهار روایت اساسی در این حوزه تمایز قائل می‌شود: نظریه شباهت‌ها، تشابه نسبت‌ها، پدیدارشناسی معنوی و در نهایت، روایت چهارم که مبتنی بر «هماوردی اندیشه‌ها» و «هم‌افقی حقیقی» است. برخلاف تلقی رایج که فلسفه تطبیقی را محصول دوران مدرن و شرق‌شناسی می‌داند، این نوشتار با استناد به میراث فیلسوفانی همچون فارابی و ابن‌سینا در مواجهه نقادانه با سنت یونانی، ریشه‌های این دانش را در سنت اسلامی جست‌وجو کرده و آنان را پیشگامان این مسیر معرفی می‌کند. در این دیدگاه، فلسفه تطبیقی فراتر از یک گفت‌وگوی اخلاقی ساده یا جست‌وجوی صرف برای اشتراکات است؛ بلکه رهیافتی است برای فهم پیشینی و فرانگرانه مبانی دو تفکر جهت کشف مناسبات اندیشه‌ای. دستیابی به مفاهمه حقیقی مستلزم پذیرش تکثرگرایی و اصالت دادن به «دیگری» است تا از هرگونه خودمحوری شرقی یا غربی اجتناب شود. در نهایت، ضرورت این دانش در توانایی آن برای حل معضلات فکری و ایجاد دیالوگ بنیادین میان سنت‌های مختلف نهفته است که به رشد طبیعی و دادوستد پویای اندیشه‌ها در بستری فراتاریخی منجر می‌شود.
پورحسن درزی، قاسم. (1400). معنا و ضروت فلسفه تطبیقی. مجموعه مقالات کرسی های علمی دانشگاه علامه طباطبائی، 7(7)، 93–112. https://doi.org/10.22054/ijdli.2021.20005
MLA
پورحسن درزی، قاسم. "معنا و ضروت فلسفه تطبیقی"، مجموعه مقالات کرسی های علمی دانشگاه علامه طباطبائی، 7، 7، 1400، 93–112. doi: 10.22054/ijdli.2021.20005
HARVARD
پورحسن درزی، قاسم. (1400). 'معنا و ضروت فلسفه تطبیقی'، مجموعه مقالات کرسی های علمی دانشگاه علامه طباطبائی، 7(7), pp. 93–112. doi: 10.22054/ijdli.2021.20005
CHICAGO
پورحسن درزی، قاسم، "معنا و ضروت فلسفه تطبیقی." مجموعه مقالات کرسی های علمی دانشگاه علامه طباطبائی، 7 7 (1400): 93–112, doi: 10.22054/ijdli.2021.20005
VANCOUVER
پورحسن درزی قاسم. معنا و ضروت فلسفه تطبیقی. مجموعه مقالات کرسی های علمی دانشگاه علامه طباطبائی. 1400;7(7):93–112. doi: 10.22054/ijdli.2021.20005
