نقدی بر جو اخلاقی حاکم بر ورزش کشور و ارائۀ الگوی مطلوب اخلاقی در جامعۀ اسلامی

نوع مقاله : کرسی ترویجی

نویسنده

دانشیار گروه مدیریت و برنامه ریزی در تربیت بدنی

10.22054/ijdli.2012.19856

چکیده

این مقاله به نقد وضعیت اخلاقی ورزش در ایران پرداخته و بر ضرورت گذار از رویکردهای «مسئله‌محور» به «فضیلت‌محور» در جامعه اسلامی تأکید می‌کند. ورزش امروزه به صنعتی عظیم تبدیل شده که به دلیل فشار برای پیروزی به هر قیمت، با بحران‌های اخلاقی نظیر خشونت، تقلب و استفاده از مواد نیروزا مواجه است. نویسنده با استناد به آموزه‌های دینی و دیدگاه علامه طباطبایی، اخلاق را حافظ نظم جامعه دانسته و بر نقش ورزش در تکوین شخصیت و پرورش ملکات نفسانی تأکید می‌ورزد. در این پژوهش، سطوح مختلف ورزش شامل آموزشی، همگانی، قهرمانی و حرفه‌ای بررسی شده و خاطرنشان می‌گردد که هرچه به سمت ورزش حرفه‌ای حرکت کنیم، التزام به پیروزی جایگزین روح بازی شده و حساسیت اخلاقی کاهش می‌یابد. همچنین تعامل ذینفعان مختلف از جمله مربیان، داوران، مدیران و رسانه‌ها با مقوله اخلاق تحلیل شده است؛ برای نمونه، مربیان به عنوان معلمان اخلاق و مدیران به عنوان مسئولان ایجاد جو اخلاقی در سازمان معرفی شده‌اند. در نهایت، یک مدل مفهومی برای رفتار اخلاقی ورزشکاران ارائه شده که بر پایه تدوین کدهای اخلاقی بومی، آموزش مستمر و نقش الگوهای ورزشی (اسوه) استوار است. این مدل شامل مراحل چهارگانه تفسیر، قضاوت، ارزش‌گذاری و عزم است که تحت تأثیر عوامل فردی و محیطی، به عمل اخلاقی منجر می‌شود. نویسنده معتقد است با نهادینه کردن فضایل اخلاقی از دوران کودکی در مدارس، می‌توان جامعه ورزشی را به سمت منش پهلوانی و اسوه‌سازی هدایت کرد.

کلیدواژه‌ها