جایگاه روزنامه نگاران بین المللی با تاکید بر وضعیت روزنامه نگاران ایرانی

نوع مقاله : کرسی ترویجی

نویسنده

گروه روزنامه نگاری، دانشگاه علامه طباطبائی

10.22054/ijdli.2014.19869

چکیده

پژوهش حاضر به بررسی جایگاه روزنامه‌نگاران بین‌المللی در مناسبات جهانی با تمرکز بر وضعیت و چالش‌های روزنامه‌نگاران ایرانی می‌پردازد. روزنامه‌نگاری بین‌المللی به عنوان حرفه‌ای تأثیرگذار، فراتر از اطلاع‌رسانی صرف، در شکل‌دهی به افکار عمومی جهانی، هدایت سیاست خارجی دولت‌ها و میانجی‌گری در بحران‌ها نقشی کلیدی ایفا می‌کند. این مقاله با رویکردی تاریخی و تحلیلی، ضمن تبیین سیر تحول این حرفه از کنگره‌های اواخر قرن نوزدهم تا دوران معاصر، بر سلطه رسانه‌های انگلو-ساکسون و واکنش‌های بین‌المللی در قالب مفاهیمی چون «نظم نوین جهانی اطلاعات و ارتباطات» (نومیک) تأکید دارد.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که علی‌رغم اهمیت راهبردی این حوزه، روزنامه‌نگاران ایرانی جایگاه شایسته‌ای در معادلات بین‌المللی کسب نکرده‌اند. موانع اصلی این ناکامی در دو سطح حرفه‌ای و ساختاری دسته‌بندی شده‌اند. در سطح حرفه‌ای، ضعف در آموزش‌های تخصصی، عدم تسلط به زبان‌های خارجی، فقدان نگاه رقابتی و گرایش به ترجمه به‌جای تولید خبر در کانون‌های بحران، مانع از مرجعیت خبری آنان شده است. در سطح ساختاری نیز، فقدان رسانه‌های مرجع بین‌المللی، وابستگی به نهادهای دولتی، نبود دفاتر خبری در خارج از کشور و محدودیت‌های ناشی از روابط سیاسی و تبعیض‌های بین‌المللی، توان تأثیرگذاری روزنامه‌نگار ایرانی بر افکار عمومی جهان را به حداقل رسانده است.
در نهایت، مقاله بر ضرورت بازنگری بنیادین در ساختار روزنامه‌نگاری کشور تأکید می‌کند. راهکارهایی نظیر تأسیس دفاتر خبری مستقل، اعزام هدفمند خبرنگاران به مناطق بحرانی، ارتقای تحصیلات آکادمیک و امضای تفاهم‌نامه‌های همکاری با رسانه‌های معتبر جهانی، برای خروج از انزوای رسانه‌ای و تبدیل شدن روزنامه‌نگاران ایرانی از «ناظران منفعل» به «بازیگران فعال» در عرصه روابط بین‌الملل پیشنهاد شده است.

کلیدواژه‌ها