اعتبارات خرد راهبردی در کاهش فقر

یکی از مهم‌ترین اهداف کشورها، توسعه همراه با رشد اقتصادی، افزایش درآمد و رفاه عمومی است. در سال‌های اخیر با رشد آگاهی و اطلاع از اثرات منفی فقر، اغلب کشورها پی برده‌اند که تلاش برای نیل به توسعه پایدار تنها از طریق زدودن فقر میسر است؛ لذا اکثر برنامه‌های توسعه‌ی متضمن فقرزدایی از طریق خدمات گسترده اعتبارات خرد جهت گیری شده‌اند.به طور کلی، هدف برنامه‌های اعتبارات خرد افزایش درآمد فقرا از طریق ایجاد خود اشتغالی و ارائه خدمات آموزشی و مهارتی به منظور استفاده بهینه از منابع است. به منظور اتخاذ راهبردی صحیح در فقرزدایی باید از تجارب موفق اعتبارات خرد در جهان شناخت دقیق‌تری به دست آورد.
مؤسسات اعتبارات خرد در مناطق مختلف جهان ویژگی‌های متمایزی از یکدیگر یافته‌اند. در آسیا بنیان‌گذاران مؤسسات اعتبارات خرد، کارفرمایان اجتماعی با گرایش قوی توسعه‌ای هستند به گونه‌ای که این قاره را به پیشاهنگ ایجاد «رشته فعالیت‌های اعتبارات خرد» با نتایج اجتماعی نسبتاً مطلوب در جهان بدل کرده است.
اصولاً دو گرایش مشخص و متمایز در مؤسسات تأمین مالی مناطق مختلف جهان دیده می‌شود:
نخست این که سازمان‌های غیردولتی اعتبارات خرد به مؤسسات تجاری تبدیل شده و به بازارهای سرمایه ملی و بین‌المللی مرتبط شوند؛ و یا این که بانک‌های تجاری و دولتی با توسعه روش‌های مالی به صورتی فزاینده در گیر اعتبارات خرد شوند.
با استفاده از تجارب کشورها در اعتبارات خرد و از جمله آن‌چه که تاکنون در جمهوری اسلامی ایران شاهد تصویب قوانین و تنظیم مقررات عمومی در انواع فعالیت‌ها و اعطای تسهیلات خرد یا تأسیس و تشکیل نهادهای متعدد ولی بدون پیگیری و استمرار لازم در این زمینه بوده‌ایم، در اینجا قصد آن داریم که به هر دو محور موضوعی یعنی بسط و گسترش اعتبارات خرد در جهان و ایران بپردازیم.
از این رو، رئوس مطالب مورد بررسی شامل عناوین زیر خواهد بود: مبانی نظری اعتبارات خرد؛ تجربیات کشورها در اعتبارات خرد شامل آسیا اعم از خاور دور و خاور نزدیک، آسیای جنوب شرقی، آسیای میانه، خاورمیانه و شمال آفریقا، آمریکای لاتین و آفریقا؛ نقش سازمان‌های بین‌المللی در اعتبارات خرد؛ قوانین و نهادهای مربوط به اعتبارات خرد در جمهوری اسلامی ایران شامل تأسیس بانک ملی ایران و ایجاد شعبه فلاحتی که در سال‌های بعد به بانک کشاورزی تبدیل شد، تأسیس صندوق‌های قرض‌الحسنه در بازار و شهرهای گوناگون کشور، سازمان اقتصاد اسلامی، کمیته امداد امام خمینی، سازمان بهزیستی و سایر نهادهای مرتبط با دولت، تشکیل تعاونی‌های کارگری، کشاورزی و اعتباری و نیز فعالیت‌های دفتر زنان روستایی وزارت جهاد کشاورزی در تشکیل صندوق‌های روستایی و نقش آن‌ها؛ نقد عملکرد و تجارب اعتبارات خرد در ایران و بالاخره نتیجه‌گیری، پیشنهاد و توصیه‌های لازم در بهبود عملکرد نهادها در تأمین مالی خرد.